سامانه نیازمندی های صنعتی کار
ایمنی و بازرسی فنی

اندازه گیری در ابزار دقیق

مهرانه مژدکانلو : اصطلاحات مهم در اندازه گیری ابزار دقیق

اندازه گیری مهارتی است که میان یک نظریه علمی و دنیای واقعی رابطه ایجاد می کند.

به عبارتی اندازه گیری را می توان مقایسه یک کمیت خاص با استانداردی معین تعریف نمود.

عمل اندازه گیری یک کمیت یا تغیر همانند بسیاری از فرایندهای صنعتی مستلزم وجود ابزاری خاص و مناسب می باشند.

با توسعه علوم و به منظور افزایش دقت و سرعت پاسخ دهی و نیز کمتر بودن نیاز به تعمیرات و سرویس و نگهداری و کالیبراسیون آسان ابزارهای الکتریکی و الکترونیکی جایگزین وسائل مکانیکی گردید.

اهداف استفاده از ابزارهای اندازه گیری :

به طور کلی،ابزارهای اندازه گیری برای سه هدف مورد استفاده قرار می گیرند:

۱-نظارت بر فرآیندها

۲-کنترل فرآیندها

۳-تحلیل آماری مسائل مهندسی

 انواع روش های اندازه گیری

اندازه گیری کمیت ها نیز به دو روش مستقیم و غیرمستقیم انجام می شود.در اندازه گیری به روش مستقیم کمیت نامعلوم مستقیما با یک استاندارد مقایسه شده و نتیجه آن به صورت یک عدد بیان می شود.این روش برای اندازه گیری کمیت های اصلی مناسب می باشد.اما در کمیت های فشار،دما و جریان سیالات از اندازه گیری به روش غیر مستقیم استفاده می شود.

واحدهای اندازه گیری

امروزه به منظور تبیین کمیت های مختلف یکاها یا آحاد متعددی مطرح شده اند ک در مقایسه و محاسبات می بایست آنها را به یک واحد مشترک تبدیل نمود.رابطه بین کمیت های اصلی و فرعی؛ دیمانسیون یا معادله ابعادی نامیده می شود. در سیستم SI برای هر کمیت دیمانسیونی خاص تعریف گردیده است.


 اصطلاحات و واژه

آشنایی با برخی اصطلاحات نیز امری لازم و ضروری محسوب می گردد که در این بخش به آن می پردازیم.

READ  ایمنی در استانداردهای ایستگاه

۱٫مقدار واقعی

مقداری است که بر اساس یک اندازه گیری ایده آل، دقیق و بی عیب به دست آمده است و تبیین کننده مقدار واقعی کمیت می باشد.

۲٫ مقدار خوانده شده

مقداری است که در زمان اندازه گیری مشاهه و ثبت می شود، مانند حجم گاز قرائت شده از یک کنتور.

۳٫صحت

میزان نزدیکی ما بین مقدار خوانده شده و مقدار واقعی و یا برابری آن ها را صحت می گویند.

۴٫دامنه کاری

حداقل و حداکثر میزان اندازه گیری یک دستگاه را دامنه کاری آن دستگاه گویند

۵٫محدوده یا اسپین

به فاصله میان حداکثر و حداقل مقدار قابل اندازه گیری یک دستگاه که حاصل تفاضل مقادیر بالا و پایین یک دامنه کاری است،محدوده اطلاق می شود.

۶٫تفکیک پذیری

پارامتر تفکیک پذیری در یک وسیله اندازه گیری کوچکترین اختلافی است که دستگاه بر اساس آن قادر به گزارش میزان اندازه گیری خواهد بود.

۷٫خطا

انحراف مثبت یا منفی مقدار خوانده شده از مقدار واقعی را خطا گوییم.

۸٫تلرانس

یک وسیله اندازه گیری محدوده مجازی است که می توانیم برای خطا داشته باشیم.

۹٫خطی بودن

هرگاه بین ورودی و خروجی ابزار اندازه گیری تناسب خطی وجود داشته باشد رفتار آن دستگاه اندازه گیری را خطی گویند.

۱۰٫تکرارپذیری

نزدیکی و برابری اندازه گیری های تکراری یک ویژگی یکسان تحت شرایط یکنواخت را تکرارپذیری گوییم.

۱۱٫تجدید پذیری

نزدیکی و برابری اندازه گیری ها یک ویژگی یکسان که تحت شرایط متغیر انجام می شود را تجدید پذیری گوییم.

۱۲٫دقت

میزان تکرار پذیری سیستم اندازه گیری را دقت گوییم.

۱۳٫زمان مرده :

زمانی است که سیستم اندازه گیری برای پاسخ دادن به تغییر کمیت اندازه گیری شونده لازم دارد.

READ  چیدمان تجهیزات ایمنی در ایستگاه ها

۱۴٫ناحیه مرده :

هرگاه بیشترین تغییر در کمیت ورودی رخ دهد ولی در خروجی ان تغییری ایجاد نشود آن قسمت را ناحیه مرده می نامند.

۱۵٫زمان پاسخ دهی:

بین زمانی که در ورودی به سیستم اندازه گیری تغییری اعمال شود تا زمانی که خروجی به وضعیت تثبیت شده می رسد تاخیری صورت می گیرد این زمان را زمان پاسخ دهی می نامند.

۱۶٫سرعت پاسخ:

سرعت پاسخ دهی  وسیله اندازه گیری به تغییرات کمیت مورد اندازه گیری را سرعت پاسخ دهی وسیله گویند.

۱۷٫ آستانه :

هنگامی که متغیر مورد اندازه گیری به تدریج از صفر افزایش یابد، نفطه ای که از آن به بعد در خروجی وسیله اندازه گیری تغییر ایجاد می شود را آستانه آن وسیله گویند

۱۸٫ پسماند :

تمام انرژی ای را که هنگام افزایش متغیر به قیمت های تحت تنش وارد می شود در زمان کاهش آن قابل برگشت نمی باشد را پسماند گویند.

۱۹٫ پس افت اندازه گیری :

پس افت اندازه گیری به صورت تاخیر در پاسخ دادن اسباب به تغییر کمیت اندازه گیری شونده تعریف می شود.

۲۰٫ هماندهی:

توانایی سیستم در ایجاد تغییرات پاسخ خروجی به هان شکل تغییرات ورودی را هماندهی گویند.


ارسال مطلب : مهندس مهرانه مژدکانلو

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن